Finansal Başarılı Olmak için Charlie Munger Ağzından bazı açıklamaları sizler için kalemime aldım. Finansal başarımı neye borçluyum? Bilirsiniz aklım iyidir, ama bu konuda çok eksiğim vardı. Büyük babam gibi adamlardan birkaç temel numara öğrendim ve hayatımda olağanüstü sonuçlar elde ettim. Benim numaralarımdan biri, her şeyi tersten yorumlamaktır. Tesadüfen içinde bulunduğum, bir sürü hile var. Amerikan Hava Kuvvetlerindeyken, hava tahmincisiydim ve bu görevin üstesinden nasıl geldim biliyor musunuz?
Hava kuvvetlerinde hava tahmincisi olmak, röntgen filmlerini yorumlayan bir doktor olmak gibidir. Düşünün daima yalnızsınız. Gecenin bir yarısı hangardasınız ve hava durumu haritalarını çiziyorsunuz. Aslında bir pilotsunuz ama bir grup erkek pilot arkadaşlarınızla bile yüz yüze gelemiyorsunuz. Bir gece, ben bu arkadaşlarımı havanın şerrinden nasıl korurum diye kafa patlatırken, şunu düşündüm, ben bu pilotları öldürmenin en kolay yolunu bulmalıyım.
Çoğu insan nasıl hayatta tutacağını düşünür, ben nasıl öldürebileceğimi bilmeliydim ki, bundan kaçınabileyim. Bende bu şekilde tersten düşündüm. Ve sonunda anladım ki; bir pilotu öldürmenin sadece iki yolu vardır. Bu pilotları öldürebilecek ilk şey buzlanmaydı ya uçağı indiremeyecekler ya da tam tersi kaldıramayacaklardı. Bu onları öldürebilirdi.
İkincisi ise, havanın sisli olmasıdır. Hava sisli olunca iniş için uygun bir ortam yaratılmazsa, daha fazla havada kalacakları için, yakıtlarının bitme ihtimalleri de artacaktır.
Bu nedenle bu iki tehlikeden kaçınmak konusunda çok fanatiktim.
Eğer Kobe Brynt’ın hava tahmincisi olsaydım, onu o havada kesinlikle uçuşa göndermezdim, bu göz göre göre intihar etmek demektir.
Büyükbabam çok temel bilgiler verirdi. Çok akıllı bir adamdı.
Bir keresinde bana, “istediğin kadar yüz ama kıyıda kal” demişti. Buna gülebilirsiniz ama gerçekten önemli ve akıl dolu bir sözdür. Anladığımıza göre, kurallarınızdan biri ; bir disiplin olarak durumun diğer tarafında riskin ne olduğuna bakmak ve bundan kaçınmak?
Matematikteki pek çok problemde olduğu gibi, tersten giderseniz kolayca çözebilirsiniz, yapmazsanız çözmeniz zor olur belki de çözemezsiniz. Bu yüzden bu numarayı çok erken yaşlardan beri kullanırım. İnsanlar bana, Hindistan’ı nasıl kurtarırdın diye soruyorlar!
– Hindistan’a yardım etmek için mi?
-Evet
Ve tabii ki buna da farklı yaklaşırdım, Hindistan’a en kolay zarar verecek ne yapabilirim derdim ve ona tersten yaklaşırdım.
Güvenlik açıklarına bakarak daha iyi sonuçlar aldığım oldu evet ve bunun gibi bir sürü numaram var. Hem ortaokul hem de Lisede Koleje gittim ve ordu bana tek elimle, havan veya top mermisi ateşlemeyi öğretti.
Ben hiç mermi atmadım. Ama hayatım boyunca o metal numarasını kullandım. Bu yüzden bir şeyi sondan başa doğru yapmak için, hangi boyutta ve ne yapacağımı iyi bilirim. Bu sayede bir çanta dolusu numaram oldu. Ve doğru hileleri erkenden aldım ve tabii ki bu bana çok yardımcı oldu.
Size bir örnek vereyim. Genç bir avukatken bir keresinde bir adam geldi ve, Edison şirketi üzerindeki çiftlik arazilerinde irtifak hakkı olduğunu fakat değerleme konusunda problem yaşadıklarını belirtti. Müvekkilime göre çiftliğin değeri 250 milyon dolarmış ve benden önce, Orange Company’den tuttuğu yaşlı kurt dünyaca ünlü değerleme uzmanı ise, mülkün değerinin 125 milyon dolar olduğunu söylemiş.
Bu yaşlı kurt, şatafatlı değerleme uzmanından memnun kalmadığı için yolu bizimle kesişmiş. Bana geldi ve Charlie’nin bu yaşlı değerleme uzmanından biraz daha mantıklı konuşabilir misin?
Ben de onun sorununa baktım ve değerleme uzmanının kendi değerlendirmesini nasıl yanlış yaptığını söyledim.
Ben gayrimenkul değerleme uzmanı değilim, fakat buna rağmen onların yanlışlarını görebiliyordum. Çünkü meseleyi, okulda öğrendikleri iki boyutla ele alıyorlar. Satışlardan, dönüm başına fiyatın ne olduğunu hesaplıyorlar ve irtifak hakkının mülke vereceği zararla ilgili sıradan şeyler.
Ben de bu kişiye “Bunu üç boyutta yapmalısın” dedim. Biliyorsunuz ki Tanrı bize üç boyut verdi. Ve dedim ki, eğer kat mülkiyetinizin yanında, büyük iletim hattı kuleleri yer alacaksa ve kuleler havaya doğrudan etki ederek çevreyi soğutacaksa, bunu 3. Boyut olarak düşünmelisiniz.
Talebinizi bu yönde yapmalısınız. Ve sana teşekkür edebilecek bir değerleme uzmanı tutacağım. Tabi bu hizmetim karşılığında 600.000 dolar aldım. Ki bu hiç de zor değildi çünkü ben Edison’da üç boyutu düşünen bir grup dürüst mühendisle uğraştım.
Ama yine de bu çok basit, ama kaç avukatın bunu batıracağına düşünebilirsiniz. Ve elbette, esaslara dikkat etmediği için kendi işini çok iyi bilmeyen bu değerleme uzmanı gibi insanlar olduğunu da göreceksiniz.
Bu tarz insanlar her zaman hayatta var olacak, eğer bunu düşünecek zihinsel numaralarınız varsa, gerçek hayattaki problemleri çözmek, geometride ki bir 3 boyutlu problemi çözmekten zor değil. Bunu siz de göreceksiniz.
Yorumlar (4)